fbpx
GinekologijaZdravlje

Simptomi raka jajnika – rani i napredni

Rak jajnika često nema očigledne simptome pa je zbog toga problem da se otkrije na vreme. Simptomi raka jajnika se često javljaju tek kada on napreduje. Koji su to rani, a koji napredni simptomi? Na šta treba obratiti pažnju i javiti se lekaru.

Rani simptomi raka jajnika

Rani simptomi su:

  • nadimanje i pritisak u stomaku,
  • bol u stomaku i karlici,
  • prebrz osećaj sitosti tokom obroka,
  • češće uriniranje.

Ovi simptomi mogu biti uzrokovani i stanjima koja nisu rak, ali ako se javljaju duže i uporno tokom nekoliko nedelja, trebalo bi da se javite lekaru, za svaki slučaj.

Rani simptomi raka jajnika – kada na pregled

Rani simptomi raka jajnika su uporna nadutost, bol u stomaku ili karlici i potreba za učestalim mokrenjem. Međutim, ovi simptomi mogu pokazatelj mnogih stanja i lako se previde. Lekari otkriju rak jajnika u ranoj fazi samo u 20% slučajeva.

Simptomi raka jajnika koji se ređe javljaju su:

  • promene u menstrualnom ciklusu,
  • bol tokom seksualnog odnosa,
  • umor,
  • bol u leđima,
  • dijareja ili zatvor.

Mnoga stanja mogu da izazovu ove simptome, ali kada se radi o karcinomu, oni su obično uporno i drugačiji nego što je to uobičajeno.

suplementi

Znaci uznapredovalog raka jajnika

Znaci uznapredovalog raka jajnika znači da su se maligne ćelije proširile i na druge delove tela kao što su stomak, limfni čvorovi, creva i druga područja. U ovoj fazi se češće primećuju simptomi, a pored njih se mogu javiti i neki drugi:

  • promene u funkcionisanju organa za varenje – mogu se javiti otečen stomak, zatvor, mučnina i bolovi, posebno ako se karcinom proširio na creva.
  • Kada se proširi na stomak i jetru, može se nakupiti velika količina tečnosti u abdomenu što će izazvati gubitak apetita, gorušicu i loše varenje, mučninu, kratak dah. Lekari će izvaditi vodu da olakšaju simptome.
  • Gubitak ili povećanje telesne težine – osoba sa tumorom jajnika može da izgubi telesnu težinu kao posledicu gubitka apetita, ali se kod nekih ona i povećava zbog nakupljene tečnosti u stomaku.
  • Umor  je uobičajen simptom u uznapredovaloj fazi.

Komplikacije koje mogu nastati kao posledica tumora jajnika, ali i lečenja su: infekcije tokom hemoterapije, opstrukcije creva koje se javljaju kada se proširi na creva i praćeni su jakim bolovima, perforacija debelog creva, začepljenje mokraće, pleuralni izliv.

Obzirom da lečenje obično uključuje uklanjanje jajnika i izazivanje menopauze, ona može da izazove niz simptoma, a nakon uklanjanja, žena više neće moći da zatrudni.

Stanja kod kojih se mogu javiti simptomi raka jajnika, ali je nešto drugo u pitanju

Postoje mnoga stanja koja imaju simptome koje smo naveli, ali su u pitanju druga zdravstvena stanja, a ne karcinom. Oni uključuju: ciste na jajnicima, miome materice, sindrom iritabilnog creva, infekcije urinarnog trakta, endometriozu, upalnu bolest karlice.

Faktori rizika za nastanak raka jajnika

Genetska predispozicija

Šanse da se pojavi karcinom su veće kod žena koje su imale rođaka sa rakom jajnika, dojke ili debelog creva. Nasledni faktor čini 10% karcinoma jajnika što uključuje i mutacije BRCA1 i BRCA2 koje su u vezi sa rakom dojke. Žene koje imaju veliku genetsku predispoziciju, treba da obavljaju redovne preglede

Godine starosti

Najjači faktor rizika su godine starosti jer se on najčešće razvija nakon što žena uđe u menopauzu. Hormonska terapija može povećati rizik od nastanka i najveća je kod žena koje uzimaju estrogen bez progesterona tokom najmanje 5 do 10 godina. Za sada nije utvrđeno da li uzimanje kombinacije estrogena i progesterona takođe povećava taj rizik.

Gojaznost

Veći rizik od dobijanja raka imaju žena sa prekomernom telesnom težinom i kod njih je veća stopa smrtnosti.

Kako se postavlja dijagnoza karcinoma jajnika?

Ne postoji jednostavan način da se utvrdi postojanje tumora jajnka kod žena koje nemaju simptome. Nijedan test nije pokazao da je veoma pouzdan, a pregled obuhvata manuelni pregled karlice, vaginalni ultrazvuk i CA-125 tumor marker iz krvi kako bi se otkrio uzrok. Skener može pomoći da se otkrije masa na jajniku, ali lekar skrenerom ne može utvrditi da li je abnormalnost tumor ili ne. Sumnjivo tkivo se obično nakon toga operiše, a zatim šalje na analizu u laboratoriju.

Razvoj raka jajnika po fazama

Faza I: ograničena na jedan ili oba jajnika

Faza II: širenje na matericu ili druge obližnje organe

Faza III: širenje na limfne čvorove ili trbušnu sluznicu

Faza IV: širenje na udaljene organe, kao što su pluća ili jetra

Hiruška intervencija se koristi za dijagnostiku karcinoma jajnika i određivanje stadijuma u kom je, ali je i prva faza lečenja. Cilj je ukloniti što je više moguće karcinoma i može uključivati jedan ili oba jajnika, kao i obližnje tkivo u zavisnosti od stadijuma.

Hemoterapija se uglavnom daje u svim stadijumima karcinoma jer je njen cilj da ubije preostale ćelije raka u telu. Pored hemoterapije sada se uglavnom koristi i biološka terapija koja ciljano sprečava dalji razvoj tumora.

Problem je što simptomi raka jajnika nisu očigledni i često se previde. Žene će možda imati stalnu nadutost stomaka, potrebu da često mokri i bol u karlici i brzo će se zastiti tokom jela, ali u početku neće sve žene imati ni ove simptome. Razgovarajte sa lekarom ako primetite ove simptome, jer je važno da on utvrdi uzrok.

simptomi raka jajnika
Literatura:
  1. American Cancer Society: Can Ovarian Cancer Be Found Early? – https://www.cancer.org/cancer/ovarian-cancer/detection-diagnosis-staging/detection.html
  2. OCRA: Science Made Simple: Ovarian Cysts and Ovarian Cancer  – https://ocrahope.org/2020/05/science-made-simple-ovarian-cysts-and-ovarian-cancer/
  3. MNT: Ovarian cancer symptoms: Early and advanced – https://www.medicalnewstoday.com/articles/ovarian-cancer-symptoms , septembar 2021. godine
  4. Cancer Research UK: Treating the symptoms of advanced ovarian cancer – https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/ovarian-cancer/treatment/treating-symptoms-advanced , februar 2019. godine
  5. 2. NCBI: Endometriosis and Ovarian Cancer: an Integrative Review  – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5563086 , 2017. godina

Uredništvo

Redakcija portala izveštava o novim događajima, istraživanjima, informacijama. Prenosi vesti i ustupa prostor. Sve vaše sugestije i predloge možete nam poslati na office@demetra.rs

Related Articles